Ouders hebben een groeiende behoefte aan informatie over de internet-opvoeding. Een ouderavond is een goede gelegenheid om hierover met de ouders van uw leerlingen in gesprek te gaan. Daarom: zeven tips voor een geslaagde ouderavond over internet.

1. Bepaal het doel en het thema van de avond

Een ouderavond wordt doorgaans gepland met een algemeen thema, zoals ‘Kinderen en internet’. Met dat thema kun je echter nog alle kanten op. Het advies is dus om de avond goed af te bakenen. Vaak maken ouders of leerkrachten zich zorgen naar aanleiding van een concrete gebeurtenis op school of recente berichten in de media. Dat zijn handige uitgangspunten. Probeer de avond zo concreet en bij voorkeur zo actueel mogelijk in te steken.

Bijvoorbeeld:

• Wat is digitaal pesten en wat kun je ertegen doen?
• Mijn kind op MSN - wat moet ik daarmee?

Als blijkt dat ouders toch behoefte hebben aan een wat bredere insteek, dan kunt u altijd nog kiezen voor een algemeen thema, zoals ‘Hoe begeleid ik mijn kind op internet?’

Vraag u daarbij af wat precies uw doel is. Wilt u ouders voorlichting geven over internet-zaken op school? Of wilt u een discussie-avond? Wilt u discussie tussen ouders onderling, of wilt u ook het docententeam betrekken?

Tip: wilt u een avond die voldoet aan de verwachtingen, peil dan eerst de verwachtingen van ouders. Ongetwijfeld praat u regelmatig met ouders op school, wellicht ook over het onderwerp Internet. Maar wat houdt hen nu werkelijk bezig? Op welke vragen willen zij antwoord? Hoe is het met hun kennis over internet gesteld? Vraag het de ouderraad, of praat wat langer door met ouders na schooltijd. Ook kunt u in het Mijn Kind Online-forum van Ouders Online lezen wat ouders nu echt bezighoudt. Zie: www.ouders.nl/forum en ga naar de rubriek ‘Computers - Mijn Kind Online’. 

2. Bepaal de doelgroep

Welke ouders nodigt u uit? Een avond op de basisschool kan niet voor alle ouders tegelijk interessant zijn. Informatie over digitaal pesten is waarschijnlijk vooral van belang voor ouders met kinderen in groep 6, 7 en 8. Ouders van jongere kinderen willen waarschijnlijk vooral horen wat de mogelijkheden zijn om een filter op hun pc te installeren en zo ja welk filter dan.

Een avond op een school voor voortgezet onderwijs zal vooral over MSN’en en Hyves gaan. Ouders willen weten waar kinderen mee bezig zijn, hoe je er als ouder op kunt reageren en hoe je hun intensieve computergedrag wat kunt reguleren. Ook zijn ouders hier erg geïnteresseerd in de manier waarop de school omgaat met problemen.

Tot slot: wilt u op de ouderavond alleen ouders van uw eigen school? U kunt ook andere geïnteresseerden uitnodigen. De school profileert zich zo op een positieve manier buiten de schoolmuren. Bovendien is de kans dan groter dat er een grote opkomst is.

3. Communicatie en PR

Wilt u dat ouders (en wellicht andere geïnteresseerden) naar de ouderavond komen, dan is het van belang dat de avond bekendheid krijgt. Niet alleen moeten de ouders weten dat de ouderavond plaatsvindt, ook moet u hen verleiden de ouderavond daadwerkelijk te bezoeken.

Denk niet dat het stormloopt als u in de publiciteit de nadruk legt op de gevaren van internet. Risico’s op internet zijn er, absoluut, net als in het echte leven. Maar de internet-praktijk is minder afschrikwekkend dan sommige verhalen ons doen geloven. Uit onderzoek van Planet Internet en Ouders Online blijkt dat ouders vooral opvoedkundige vragen hebben. Zoals: "Hoe lang mag je kind op MSN?" Of: "Hoe zorg je dat je zoon of dochter zich aan chat-afspraken houdt?" (Bijvoorbeeld: niet langer dan anderhalf uur per dag.)

Tips: dit kunt u doen om ouders naar de ouderavond te ‘lokken’:

• hang tijdig posters op en deel flyers uit met daarop het programma, minimaal een maand van tevoren. En niet alleen op school, maar ook in het buurthuis, de bibliotheek en de supermarkt;
• mail de ouders, als u over hun mailadressen beschikt;
• stuur op tijd een persbericht naar de plaatselijke media (huis-aan-huisbladen, de lokale krant, de regionale krant, etc.). Bel nadien nog even met de redactie om te horen of het persbericht goed is aangekomen.

4.  Zorg voor goede apparatuur

Als u iets gaat vertellen over internet, dan is het natuurlijk wel zo handig als u het een en ander kunt demonstreren. Zorg daarom voor een pc waarmee u het internet op kunt. Ideaal is: een verbinding via ADSL of de kabel, al dan niet via een eventueel schoolnetwerk.

Zorg voor een groot wit scherm om uw presentatie zichtbaar te maken, ook voor de mensen achter in de zaal. Met een beamer projecteert u de beelden. Wilt u bewegende beelden laten zien, dan moet op de pc de juiste Media Player beschikbaar zijn. Denk dan ook aan een goed werkende geluidsinstallatie. Bespaar u de moeite dit allemaal zelf te regelen. Vraag uw ICT-coördinator de technische kant van de zaak op zich te nemen. Dan kunt u zich concentreren op uw verhaal en/of uw rol als discussieleider.

Tip: misschien heeft uw school geen internet-faciliteiten, of geen beamer, of zijn er andere redenen waarom u geen echte demonstratie kunt geven. In dat geval kunt u ook schermafdrukken van relevante websites gebruiken. Het belangrijkste voor een ouderavond over internet is niet het Internet zelf, maar het feit dat ouders en school er met elkaar over praten. 

5. Kies een goede inleider

Het ligt misschien voor de hand dat de ICT-coördinator de ouderavond inleidt. Waarschijnlijk is hij technisch het meest onderlegd. Maar wat kinderen op internet doen, is méér dan een technisch verhaal. Ouders en leerkrachten dienen dit te zien als een terrein waarop zij niet alleen technisch maar ook opvoedkundig bijgepraat moeten worden.

Een voorbeeld: pesten via internet is bijna als pesten op het schoolplein. Je moet er regels voor opstellen (wat mag wel en wat mag niet), en je moet er met elkaar afspraken over maken, zoals "wie is op school de vertrouwenspersoon waar een kind heen kan als hij digitaal wordt gepest?" Dit soort discussies kan dan ook heel goed door een gewone leerkracht worden geleid. Hij of zij weet immers wat er speelt in de klas.

Vanzelfsprekend moet de inleider voldoende deskundigheid hebben. Met deze site heeft u voldoende stof om u al een heel eind op weg te helpen. Eigenlijk staat hier zo goed als alles wat een inleider moet weten. 

Toch een deskundige huren?
Laat u de ouderavond toch liever aan professionele specialisten over, informeer dan naar de mogelijkheden die wij, het team van Mijn Kind Online, u te bieden hebben (www.mijnkindonline.nl, mail naar ouderavond@mijnkindonline.nl).

Tip: Als u het zelf wilt doen met hulp van bestaand materiaal, kunt u het themapakket 'Het digitale kind.com' aanschaffen. Meer informatie, zie www.top-punt.nl (vanaf EUR 65,--).

6. Maak een gevarieerd programma

U heeft een keuze gemaakt voor een thema, bijvoorbeeld: hoe begeleid je je kind op internet? Vervolgens werkt u dit thema uit in een scenario. Voor een geslaagde ‘performance’ is het raadzaam om de volgende elementen in uw presentatie op te nemen:

Interactie
Alleen een lezing is onvoldoende; u moet de deelnemers erbij betrekken. Zo verlevendigt u de avond. Een discussie aan het einde van uw presentatie is wel het minimum, maar er kan meer.

Organiseer bijvoorbeeld een internet-quiz. Stel gedurende de avond drie weetjes-vragen aan de ouders, zoals:
- Hoeveel procent van de Nederlandse gezinnen met kinderen tot 12 jaar hebben breedband internet? (Antwoord: 98%).
- Wat is de best bezochte kindersite van Nederland (Antwoord: Jetix)
- Mag een kind zonder toestemming van zijn ouders een profiel aanmaken op Hyves? (Antwoord: wettelijk gezien moet een kind onder de 16 jaar daar toestemming voor hebben. Maar de praktijk is anders, want er wordt niet gecontroleerd.)

Zo kunt u ook de kennis van de aanwezigen peilen.

Beeldgebruik
Illustreer uw verhaal met beelden. Laat relevante websites zien, leg in het kort uit hoe een filter werkt, of hoe je de gesprekken via MSN bewaart.

Leerlingen inschakelen
Kinderen doen het altijd goed op bijeenkomsten van volwassenen. Laat een handige leerling (daar zijn er genoeg van) tekst en uitleg geven. Bijvoorbeeld om de werking van MSN Messenger te demonstreren. Laat hem of haar vertellen hoe dat werkt: kletsen met vrienden en vriendinnen, het blokkeren van vervelende personen, en het toevoegen van nieuwe mensen aan de contactlijst.

Of laat een leerling aan het begin van de avond het Groot Chat-dictee der Nederlandse Taal geven. Daar kunt u zelfs de plaatselijke krant mee halen en in ieder geval veel ouders mee trekken. De beste deelnemer wint een prijs. Mogelijke varianten op dit thema zijn: het vertalen van tien chat-termen, of het omzetten van drie gewone zinnen in chat-taal.

Tip: ouders vinden het handig om op papier te hebben wat ze kunnen verwachten. Deel aan het begin van de avond dus een programma uit, en vertel wat u wilt bereiken. 

7. Geef de deelnemers iets mee

Na afloop van de ouderavond moeten de deelnemers alles rustig kunnen overdenken en er eventueel op kunnen terugkomen. Geef ze dus iets mee voor thuis.

Bijvoorbeeld:

• geef ze onze vuistregels voor internet-opvoeding mee. Deze regels kunnen een houvast zijn bij het internetten: voor het kind, de ouder en de leerkracht. Kies voor ouders de vuistregels voor thuis. U kunt ze printen vanaf deze website (zie hier).
• zet een (besloten) mailinglijst op. Meld u daartoe even aan bij Yahoo Groups (groups.yahoo.com), maak gratis een groep aan en nodig ouders uit om – eveneens gratis – lid te worden. Via deze groep kan iedereen elkaar op een simpele manier bereiken.
• zet een rijtje interessante websites onder elkaar. Zie bijv. hier. Verwijs in ieder geval naar www.mijnkindonline.nl en www.ouders.nl, waar ouders gratis vragen kunnen stellen over internetopvoeding, en hulp kunnen krijgen bij problemen.
• geef ouders de tips mee voor als je kind gepest wordt, zie hier.